การใช้สนูส(Snus) ส่งผลต่อร่างกายเราอย่างไร

สนูสไม่ใช่ของใหม่ในโลกนิโคติน แต่ในไทยมันเพิ่งถูกพูดถึงอย่างจริงจังในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา snusman ในฐานะเว็บจำหน่ายสนูสส่งด่วนในไทย เจอคำถามซ้ำ ๆ จากผู้ใช้จริง ตั้งแต่คนที่กำลังเลิกบุหรี่ คนที่เลิกพอต ไปจนถึงคนที่ไม่อยากสูดควันเข้าปอด คำถามเดียวที่ทุกคนอยากรู้คือ สนูสกระทบต่อร่างกายแค่ไหน และควรเข้าใจมันอย่างไรให้ถูกต้อง บทความนี้จึงไม่ได้เขียนเพื่อทำให้สนูสดูดีหรือดูแย่เกินจริง แต่เขียนขึ้นเพื่ออธิบายผลต่อร่างกายตามข้อเท็จจริง ผสมกับมุมมองจากผู้ใช้งานจริงในตลาดสนูส

สนูส(Snus) คืออะไร?

สนูส หรือ ผงนิโคตินแบบถุง(Nicotine Pouches) คือผลิตภัณฑ์นิโคตินแบบไม่เผาไหม้ ใช้วางไว้ระหว่างริมฝีปากบนกับเหงือกโดยไม่ต้องจุด ไม่ต้องสูดควัน และไม่ผ่านปอด ต้นกำเนิดของสนูสมาจากประเทศสวีเดน และถูกใช้มาอย่างยาวนานในกลุ่มผู้ใหญ่ที่ต้องการนิโคตินโดยหลีกเลี่ยงการสูบบุหรี่ จุดสำคัญของสนูสคือการรับนิโคตินผ่านเยื่อบุในช่องปากโดยตรง ทำให้รูปแบบการออกฤทธิ์ต่างจากบุหรี่และพอตอย่างชัดเจน

ส่วนประกอบสารในของสนูส(Snus)

สนูสประกอบด้วยนิโคตินเป็นสารหลัก ร่วมกับสารช่วยนำพาและสารแต่งรสชาติในปริมาณที่ควบคุมมาแล้ว โดยเฉพาะสนูสแบบ modern หรือที่หลายคนเรียกว่า white snus จะไม่มีใบยาสูบเผาไหม้ แต่ใช้นิโคตินที่สกัดมาแทน ความแรงของสนูสไม่ได้ขึ้นอยู่กับปริมาณอย่างเดียว แต่ขึ้นกับค่า pH และสูตรการดูดซึม ซึ่งเป็นเหตุผลว่าทำไมสนูสบางตัวให้ความรู้สึกแรงเร็วแม้ตัวเลขนิโคตินจะดูไม่สูงมาก

สนูสส่งผลต่อร่างกายมนุษย์อย่างไร?

เมื่อสนูสถูกวางในช่องปาก นิโคตินจะซึมผ่านเยื่อบุเข้าสู่กระแสเลือดโดยตรง ส่งผลต่อระบบประสาทส่วนกลาง ทำให้เกิดความรู้สึกตื่นตัว มีสมาธิ และตอบสนองไวขึ้นในช่วงแรก นิโคตินเป็นสารกระตุ้นที่มีฤทธิ์สองด้าน คือทั้งกระตุ้นและกดประสาทในบางช่วง ผู้ใช้บางรายจึงรู้สึกโฟกัสขึ้น ขณะที่บางรายกลับรู้สึกผ่อนคลาย สิ่งที่ร่างกายตอบสนองขึ้นอยู่กับความเคยชิน ปริมาณ และความถี่ในการใช้งาน

สนูสกับสุขภาพช่องปาก

สนูสประกอบด้วย นิโคติน (Nicotine) เป็นสารออกฤทธิ์หลัก ซึ่งถูกดูดซึมผ่านเยื่อบุช่องปาก เยื่อเมือกในช่องปาก (Oral mucosa) เข้าสู่กระแสเลือดโดยตรง นิโคตินที่ใช้ในสนูสอาจมาจากยาสูบแบบดั้งเดิมหรือจาก นิโคตินสกัด (Extracted nicotine) ในกลุ่ม white snus โดยไม่ต้องผ่านกระบวนการเผาไหม้ จึงไม่ก่อให้เกิดสารจากการเผาไหม้ในระบบทางเดินหายใจ สนูสยังมีวัสดุรองรับ เช่น เส้นใยพืชหรือเซลลูโลส (Plant-based fibers / Cellulose) ทำหน้าที่ควบคุมการปลดปล่อยนิโคตินอย่างค่อยเป็นค่อยไป พร้อมสารควบคุมความชื้น ฮิวเมกแทนต์ (Humectants) เพื่อป้องกันการระคายเคืองและรักษาสภาพเนื้อซองให้เหมาะกับช่องปาก

อีกองค์ประกอบสำคัญคือสารปรับสมดุลความเป็นกรดด่าง สารเพิ่มค่า pH (pH regulators) เช่น โซเดียมคาร์บอเนต (Sodium carbonate) ซึ่งช่วยให้นิโคตินอยู่ในรูปที่ดูดซึมได้ง่ายขึ้น ส่งผลต่อระดับการดูดซึมในกระแสเลือด การดูดซึมเข้าสู่ระบบไหลเวียน (Systemic absorption) และความรู้สึกแรงที่ผู้ใช้รับรู้ นอกจากนี้ยังมีสารแต่งกลิ่นและรส สารปรุงแต่งกลิ่นรส (Flavoring agents) เพื่อปรับประสบการณ์การใช้งาน รวมถึงวัสดุของซองที่ต้องมีคุณสมบัติไม่บาดเหงือก ลดการระคายเคืองของ เนื้อเยื่อเหงือก (Gingival tissue) องค์ประกอบทั้งหมดของสนูสถูกออกแบบมาให้ทำงานร่วมกัน เพื่อควบคุมทั้งฤทธิ์นิโคตินและผลกระทบต่อสุขภาพช่องปากในระดับที่จัดการได้

ผลข้างเคียงของสนูสที่ผู้ใช้อาจได้รับ

ผลข้างเคียงจากสนูสส่วนใหญ่มักเกิดในผู้ใช้ใหม่หรือผู้ที่ใช้ความแรงสูงเกินความเคยชิน อาการที่พบได้คือ เวียนหัว ใจเต้นเร็ว คลื่นไส้ เหงื่อออก หรือรู้สึกไม่สบายท้อง อาการเหล่านี้ไม่ได้แปลว่าสนูสอันตรายทันที แต่เป็นสัญญาณของการรับนิโคตินเกินระดับที่ร่างกายรับไหว หากลดความแรง ลดปริมาณ หรือเว้นช่วงการใช้งาน อาการมักจะหายไปเอง

ข้อคิดเห็นจาก snusman

จากประสบการณ์ของ snusman ที่อยู่กับตลาดสนูสและผู้ใช้จริงมาโดยตลอด เรามองว่าสนูสไม่ใช่ของเล่น และไม่ใช่ของที่ควรใช้โดยไม่เข้าใจ มันเป็นผลิตภัณฑ์นิโคตินที่ต้องใช้ด้วยความรู้และความรับผิดชอบ หากใช้ถูกวิธี สนูสอาจเป็นทางเลือกสำหรับผู้ใหญ่ที่ต้องการหลีกเลี่ยงควันและการเผาไหม้ แต่ถ้าใช้เกินพอดีหรือใช้โดยไม่เข้าใจร่างกายตัวเอง ผลเสียก็สามารถเกิดขึ้นได้เช่นกัน สิ่งสำคัญที่สุดคือการเลือกความแรงให้เหมาะกับตัวเอง และรับฟังสัญญาณจากร่างกายเสมอ